Dyrektor Muzeum Zamojskiego w Zamościu, Anna Cichosz, zaprasza na uroczyste otwarcie wystawy „Likwidacja Twierdzy Zamość. Przemiany miasta i fortyfikacji 1866–1939”, przygotowanej z okazji 160. rocznicy likwidacji Twierdzy Zamość.
Wernisaż odbędzie się 13 marca 2026 roku o godzinie 13:00 w Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał, oddziale Muzeum Zamojskiego przy ul. Zamkowej 2 w Zamościu.
160 lat od likwidacji Twierdzy Zamość
21 listopada 1866 roku, po 286 latach istnienia, Twierdza Zamość została zlikwidowana na mocy ukazu cara Aleksandra II Romanowa. Wydarzenie to zapoczątkowało nowy etap w historii miasta. Fortyfikacje, które przez stulecia decydowały o jego militarnym charakterze, częściowo zniszczono lub rozebrano, a ich pozostałości stopniowo popadały w ruinę. Nie oznaczało to jednak końca militarnej historii Zamościa ani obecności w nim żołnierzy różnych armii. W kolejnych latach w mieście stacjonowali żołnierze rosyjscy, następnie niemieccy i austro-węgierscy, a po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku – Wojsko Polskie.
Losy dawnych fortyfikacji
Część elementów systemu obronnego przetrwała historyczne zawirowania. W wielu przypadkach, choć w znacznie zmienionej formie, zostały one zaadaptowane do nowych funkcji, często zupełnie niezwiązanych z pierwotnym przeznaczeniem militarnym. W ich sąsiedztwie powstawały nowe budynki i przestrzenie miejskie, które z czasem na stałe wpisały się w krajobraz Zamościa.
Między twierdzą a nowoczesnym miastem
Okres pomiędzy kasatą twierdzy w 1866 roku a pierwszymi badaniami architektonicznymi jej pozostałości w latach 30. XX wieku pozostaje jednym z bardziej fascynujących, a jednocześnie rzadziej omawianych rozdziałów w historii miasta. To czas intensywnych przemian przestrzennych, społecznych i gospodarczych, które ukształtowały współczesny obraz Zamościa. Celem wystawy jest przybliżenie zwiedzającym tego procesu oraz pokazanie, w jaki sposób likwidacja twierdzy wpłynęła na rozwój urbanistyczny miasta i losy jego zabytkowych fortyfikacji.
Zespół realizacyjny wystawy
- Scenariusz wystawy: Andrzej Maziarz
- Konsultacja merytoryczna: Andrzej Urbański
- Projekt graficzny: Kinga Kołodziejczyk, Sebastian Oliwiak
- Aranżacja wystawy: Natalia Szczerba
Informacje o wydarzeniu
Otwarcie wystawy:
13 marca 2026 r., godz. 13:00
Miejsce:
Muzeum Fortyfikacji i Broni Arsenał
Oddział Muzeum Zamojskiego w Zamościu
ul. Zamkowa 2
Serdecznie zapraszamy do udziału w wydarzeniu.
